کتاب «با صدایی متفاوت، نظریۀ روان‌شناختی رشد زنان» در بازار نشر

نویسنده: دکتر مریم نصر اصفهانی

کتاب با صدایی متفاوت، نظریۀ روان‌شناختی رشد زنان(1982) نوشتۀ کارل گیلیگان که با ترجمۀ خانم دکتر مهرناز شهرآرای و با همت نشر تک‌رنگ به تازگی وارد بازار کتاب ایران شده است، از کتاب‌های بسیار مشهور و اثرگذار در زمینۀ مطالعات فلسفی، روانشناختی و جنسیتی است. گیلیگان این کتاب را در واکنش به نظریۀ مراحل رشد اخلاقی استادش لارنس کلبرگ، روانشناس مشهور آمریکایی، نوشت.
گيليگان از نقد باور فرويد در باب عقب ماندگی اخلاقی زنان آغاز کرد. بنا به تحليل فرويد، دختران ديرتر به درک «خودِ» فعال و خودآیین و مسئول مي‌رسند. آن‌ها ديرتر مفهوم قانون، هنجارهاي اجتماعي و مجازات را درك مي‌كنند و بنابراين ديرتر به رشد لازم براي احترام گذاشتن به اخلاق و قانون دست می‌‌یابند. پس از فرويد، نطریۀ مراحل رشد اخلاقی لاورنس كلبرگ نيز رشد اخلاقي دختران را پایین‌تر از پسران دانست. گيليگان معتقد بود كه نظريۀ رشد اخلاقي فرويد، نظریه‌ای در زمینۀ نظريات سنتي اخلاق است كه از اساس، زنان را در اخلاق فروتر از مردان مي‌بينند.
اما چرا؟ به نظر گيليگان، روش‌شناسي كلبرگ نیز مانند فروید، مرد‌ مدار است. زیرا زنان با صداي اخلاقي متفاوتی، که همان مراقبت/پرواداری است، سخن مي‌گويند:
«همانگونه که قرن هاست به صدای مردان و نظریات رشدی که از تجربیات آنان تاثرپذیرفته گوش فراداده ایم و به تازگی نه تنها متوجه سکوت زنان، بلکه دشواری شنیدن آنچه آنها می‎گویند نیز شده‌ایم. با این همه در صداهای متفاوت زنان، حقیقت یک نظام اخلاقی مراقبتی/پروادارانه …نهفته است…شکست در دیدن واقعیت‌های متفاوت زندگی زنان و شنیدن تفاوت‌های صدای آن‌ها تا حدی نشات گرفته از این فرض است که فقط یک شیوۀ خاص برای تجربۀ اجتماعی و تفسیر وجود دارد.» (ص 314)
با صدایی متفاوت شش فصل دارد که به ترتیب عبارتند از: «جایگاه زن در چرخۀ زندگی بشر»؛ «تصورات ذهنی دربارۀ ارتباط»؛ «مفاهیم خود و اخلاق»؛ «حقوق زنان و قضاوت زنان»؛ «پنداره‌های بلوغ».

 

 

آخرین پست‌ها